ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ – ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Της ΑΠΟΔΟΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΣΜΗΕ ΒΑΣΕΙ ΚΥΡΙΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΠΟΔΟΣΗΣ (KPIs)
ΜΕΡΟΣ Γ: ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Π.1. Δείκτης Παρακολούθησης Διαθεσιμότητας Συστήματος Μεταφοράς – KPI 7

Η διαθεσιμότητα του ΕΣΜΗΕ μπορεί να εκφραστεί ως συνάρτηση των διακοπών λειτουργίας και απομονώσεων των κυκλωμάτων και των μετασχηματιστών του Συστήματος Μεταφοράς. Η διαθεσιμότητα εποπτεύεται με τη χρήση δεικτών, στους τύπους των οποίων περιέχονται παράμετροι που μετρούν τα τεχνικά χαρακτηριστικά του επιμέρους εξοπλισμού (π.χ. μήκος γραμμής ή ισχύς μετασχηματιστή), τον αριθμό των διακοπών λειτουργίας και τη χρονική διάρκεια τους.
Π.1.1. Στοιχείο του Συστήματος Μεταφοράς είναι σε μη διαθεσιμότητα όταν δεν βρίσκεται σε κατάσταση λειτουργίας δηλαδή είναι μερικώς ή ολικώς απομονωμένο από το υπόλοιπο Σύστημα.
Π.1.2. Ο υπολογισμός των δεικτών διαθεσιμότητας του ΕΣΜΗΕ για μία χρονική περίοδο γίνεται ως εξής:

I. Ο δείκτης μέτρησης της ετήσιας διαθεσιμότητας κυκλωμάτων υπολογίζεται ως εξής:

UDcircuits=1-j=1NCLj*i=1KjHi,j8760*j=1NCLj

Όπου:
- UDcircuits: Ποσοστιαία Διαθεσιμότητα κυκλωμάτων (σε %),
- Hi, j: Χρονική διάρκεια (σε ώρες) περιστατικού Μη Διαθεσιμότητας «i», η οποία αφορά το κύκλωμα «j» του Συστήματος Μεταφοράς,
- NC: Συνολικός αριθμός κυκλωμάτων του Συστήματος Μεταφοράς,
- Kj: Συνολικός αριθμός περιστατικών Μη Διαθεσιμότητας του κυκλώματος «j» κατά την εξεταζόμενη χρονική περίοδο του έτους αναφοράς,
- Lj: Μήκος κυκλώματος «j».

II. Ο δείκτης μέτρησης της ετήσιας διαθεσιμότητας Μετασχηματιστών υπολογίζεται ως εξής:

UDtrafos=1-j=1NMVAj*i=1KjHi,j8760*j=1NMVAj

Όπου:
- UDtrafos: Η ποσοστιαία διαθεσιμότητα των μετασχηματιστών (σε %)
- MVAj: Ισχύς Μετασχηματιστή «j» εκτός λειτουργίας σε MVA
- N: Ο συνολικός αριθμός των Μετασχηματιστών
- Kj: Ο συνολικός αριθμός διακοπών λειτουργίας του Μετασχηματιστή «j»
- Hi, j: Διάρκεια της διακοπής «i», η οποία αφορά τον Μετασχηματιστή «j» (σε ώρες)

Το εξεταζόμενο χρονικό διάστημα για τον υπολογισμό της διαθεσιμότητας των επιμέρους κατηγοριών εξοπλισμού δύναται να διαφοροποιηθεί με αλλαγή του συνολικού αριθμού ωρών στον παρονομαστή των δεικτών υπολογισμού.

Π.1.3. Ο Διαχειριστής ΕΣΜΗΕ υπολογίζει και παρουσιάζει στην έκθεση απόδοσης τη διαθεσιμότητα των παρακάτω επιμέρους στοιχείων του Συστήματος, κατηγοριοποιημένων ως προς το επίπεδο τάσης λειτουργίας:

Α. διαθεσιμότητα κυκλωμάτων 400 kV,
Β. διαθεσιμότητα κυκλωμάτων 150 kV,
Γ. διαθεσιμότητα διεθνών διασυνδετικών γραμμών διακριτά ανά διασύνδεση,
Δ. διαθεσιμότητα των διασυνδέσεων νησιών με το ΕΣΜΗΕ, καθώς και των νησιών μεταξύ τους (με Γ.Μ. 150KV), διακριτά ανά καλώδιο (κλάδο ή πόλο) διασύνδεσης,
Ε. διαθεσιμότητα μετασχηματιστών 400/150 kV

Π.1.4. Ζητείται η υποβολή σε μορφή πίνακα των παρακάτω πληροφοριών, που εμπεριέχονται στους τύπους υπολογισμούς της διαθεσιμότητας, σχετικά με τις γραμμές μεταφοράς και τους Μετασχηματιστές σε λειτουργία, για το έτος αναφοράς:

Για τις γραμμές μεταφοράς:

Α. Συνολικός αριθμός κυκλωμάτων ανά επίπεδο τάσης,
Β. συνολικό μήκος κυκλωμάτων 150 kV,
Γ. συνολικό μήκος κυκλωμάτων 400 kV,
Δ. συνολικό μήκος ανά διεθνή διασυνδετική γραμμή,
Ε. συνολικό μήκος ανά γραμμή διασύνδεσης νησιού με το ΕΣΜΗΕ και των νησιών μεταξύ τους.

Για τους Μετασχηματιστές:

Α. πλήθος,
Β. συνολική ισχύς (MVA)

Π.1.5. Η συνολική ποσοστιαία διαθεσιμότητα κάθε επιμέρους εξοπλισμού του Συστήματος της παραγράφου Π.1.3 υπολογίζεται και παρουσιάζεται στην έκθεση απόδοσης, για το έτος αναφοράς σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, καθώς και για κάθε μήνα του έτους αναφοράς σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα των προηγούμενων ετών, λαμβάνοντας υπόψη ανά κατηγορία εξοπλισμού:

Α. όλα τα συμβάντα που εμπίπτουν στον υπολογισμό της διαθεσιμότητας σύμφωνα με την παράγραφο Π.1.7 και είχαν χρονική διάρκεια μεγαλύτερης του ενός λεπτού (t>1min),
Β. όλα τα συμβάντα που εμπίπτουν στον υπολογισμό της διαθεσιμότητας σύμφωνα με την παράγραφο Π.1.7 και είχαν χρονική διάρκεια μεγαλύτερης των τριών λεπτών (t>3mins),
Γ. όλα τα συμβάντα που εμπίπτουν στον υπολογισμό της διαθεσιμότητας σύμφωνα με την παράγραφο Π.1.7 και είχαν χρονική διάρκεια μεγαλύτερης των τριών λεπτών (t>3mins), εξαιρουμένων των περιστατικών μη διαθεσιμότητας που εντάσσονται στην αιτία «Ανωτέρα βία ή Υπαιτιότητα τρίτου».

Π.1.6. O Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ, λαμβάνοντας υπόψη μόνο τα περιστατικά απομονώσεων/μη διαθεσιμότητας που διήρκησαν περισσότερο από τρία λεπτά (t>3min), υπολογίζει ανά επιμέρους κατηγορία εξοπλισμού του Συστήματος και παρουσιάζει στην έκθεση απόδοσης, την ποσοστιαία κατανομή της συνολικής διαθεσιμότητας με διάκριση στις «αιτίες» μη διαθεσιμότητας που αναφέρονται στην παράγραφο Π.1.7. Η καταγραφή των αποτελεσμάτων γίνεται για το έτος αναφοράς σε αντιπαραβολή με τα προηγούμενα έτη, καθώς και για κάθε μήνα του έτους αναφοράς σε αντιπαραβολή με τον αντίστοιχο μήνα των προηγούμενων ετών.

Π.1.7. Τα συμβάντα μη διαθεσιμότητας που εμπίπτουν στον υπολογισμό του δείκτη μέτρησης της διαθεσιμότητας, διακρίνονται στις εξής «αιτίες» ανά κατηγορία επιμέρους εξοπλισμού:
Α. Όσον αφορά την κατανομή των αιτιών που εμπίπτουν στον υπολογισμό της διαθεσιμότητας των επιμέρους κατηγοριών κυκλωμάτων 150kV ή 400kV και των επιμέρους κατηγοριών Μετασχηματιστών 400/150kV του Συστήματος:
i. μη διαθεσιμότητα ως «διορθωτικό μέτρο» για ρύθμιση τάσης,
ii. προγραμματισμένη μη διαθεσιμότητα,
iii. Σφάλμα/Ανωμαλία/Βλάβη – «Unplanned»,
iv. μη διαθεσιμότητα λόγω ανωτέρας βίας ή με υπαιτιότητα τρίτου μέρους.
Β. Στον υπολογισμό της διαθεσιμότητας των AC και DC διεθνών διασυνδέσεων εμπίπτουν μόνο τα συμβάντα που έλαβαν χώρα στην ελληνική πλευρά της διασύνδεσης και αφορούν σε:
i. προγραμματισμένη μη διαθεσιμότητα,
ii. Σφάλμα/Ανωμαλία/Βλάβη – «Unplanned»,
iii. μη διαθεσιμότητα λόγω ανωτέρας βίας ή με υπαιτιότητα τρίτου μέρους
Γ. Όσον αφορά τα συμβάντα που επιφέρουν θέση εκτός λειτουργίας AC (150KV) ή DC διασύνδεσης νησιών με το ΕΣΜΗΕ ή των νησιών μεταξύ τους (Υ/Σ ΕΣΜΗΕ με Υ/Σ νησιού ή Υ/Σ νησιού με Υ/Σ νησιού) και εμπίπτουν στον υπολογισμό της διαθεσιμότητας ανά καλώδιο:
i. προγραμματισμένη μη διαθεσιμότητα,

ii. Σφάλμα/Ανωμαλία/Βλάβη - «Unplanned»,
iii. μη διαθεσιμότητα λόγω ανωτέρας βίας ή υπαιτιότητα τρίτου μέρους.

Π.1.8. Οι αιτίες μη διαθεσιμότητας αναλύονται περαιτέρω και περιλαμβάνουν πρόσθετες υποπεριπτώσεις ως εξής:

Α. Ρύθμιση τάσης: Συχνά εφαρμόζονται απομονώσεις κυκλωμάτων του Συστήματος Μεταφοράς ως «διορθωτικό μέτρο» για λόγους ρύθμισης τάσης, ενδεικτικά και όχι περιοριστικά σε συνθήκες αύξησης τάσεων άνω των επιτρεπτών ορίων κατά τη διάρκεια περιόδων χαμηλού φορτίου όταν τμήμα του συστήματος γίνεται χωρητικό.
Β. Προγραμματισμένη Μη Διαθεσιμότητα: Συχνά απαιτούνται προγραμματισμένες διακοπές λειτουργίας τμημάτων του Συστήματος Μεταφοράς κατά βάση για λόγους ελέγχου, δοκιμών, συντήρησης, αντικατάστασης ή/και αναβάθμισης τους. Επιπλέον, ενδεχομένως κάποιες διακοπές λειτουργίας τμημάτων του Συστήματος Μεταφοράς να οφείλονται και στη σύνδεση νέων χρηστών σε αυτό.
Εν προκειμένω, για να χαρακτηριστεί συμβάν μη διαθεσιμότητας Στοιχείου του Συστήματος στο πλαίσιο των υπολογισμών του δείκτη διαθεσιμότητας ως προγραμματισμένο, θα πρέπει να έχει προηγηθεί ενημέρωση από τον Διαχειριστή με σχετική ανάρτηση στην ιστοσελίδα του τουλάχιστον 48 ώρες πριν από την χρονική στιγμή έναρξης της μη διαθεσιμότητας. Στο πλαίσιο της προ-απαιτούμενης ενημέρωσης ο Διαχειριστής γνωστοποιεί την εκτιμώμενη χρονική στιγμή έναρξης και λήξης (ημερομηνία και ώρα), όπως και την αναμενόμενη χρονική διάρκεια της Μη Διαθεσιμότητας, και ενημερώνει σχετικά τους επηρεαζόμενους Χρήστες του Συστήματος.
Σε αντίθετη περίπτωση, δηλαδή μη έγκαιρης και επαρκούς ενημέρωσης από τον Διαχειριστή του Συστήματος, το συμβάν εντάσσεται κατά τους υπολογισμούς του δείκτη διαθεσιμότητας στην αιτία «Σφάλμα/Ανωμαλία/Βλάβη – Unplanned».
Γ. Σφάλμα/Ανωμαλία/Βλάβη – «Unplanned»: Μη προγραμματισμένη διακοπή λειτουργίας ή απομόνωση του στοιχείου του Συστήματος Μεταφοράς λόγω σφάλματος, διαταραχής ή βλάβης στο Σύστημα, που οδηγεί σε αποσύνδεση του επηρεαζόμενου εξοπλισμού από το σύστημα με αυτόματη ή χειροκίνητη (τηλεχειρισμό/αναγκαστικό χειρισμό) ενεργοποίηση του συστήματος προστασίας (π.χ. διακόπτη ισχύος).
Κατά τους υπολογισμούς του δείκτη διαθεσιμότητας, στην εν λόγω αιτία εντάσσονται επίσης όλα τα συμβάντα μη διαθεσιμότητας Στοιχείου του Συστήματος Μεταφοράς, τα οποία δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης στην αιτία «Προγραμματισμένη Μη Διαθεσιμότητα» και επιπροσθέτως δεν αφορούν σε απομονώσεις για λόγους «ρύθμισης τάσης» είτε σε γεγονότα «Ανωτέρας βίας ή Υπαιτιότητας τρίτου».
Δ. Ανωτέρα βία ή Υπαιτιότητα τρίτου μέρους: Τα γεγονότα "ανωτέρας βίας" οφείλονται σε εξωγενείς προς τον ΑΔΜΗΕ παράγοντες που εκφεύγουν της δυνατότητας ελέγχου του όπως ορίζονται στην υποενότητα 1.6 του παρόνοτος Κώδικα. Επίσης στην «Υπαιτιότητα τρίτου» εντάσσονται συμβάντα μη διαθεσιμότητας που προήλθαν είτε με ευθύνη είτε έπειτα από παρέμβαση ή ενέργεια τρίτου μέρους, όπως ενδεικτικά του Διαχειριστή Δικτύου ή Χρηστών του Συστήματος. Σημειώνεται ότι στην εν λόγω αιτία διαθεσιμότητας εντάσσονται επίσης συμβάντα που οφείλονται σε παρεμβάσεις δημόσιων αρχών λόγω έκτακτου γεγονότος ή για προληπτικούς λόγους ασφαλείας.

Π.1.9. Εάν το συμβάν προγραμματισμένης διακοπής λειτουργίας Στοιχείου του Συστήματος, δηλαδή πληροί τις προϋποθέσεις ένταξης στην αιτία «Προγραμματισμένη Μη Διαθεσιμότητα», διαρκέσει για λόγους εντός της σφαίρας ελέγχου του Διαχειριστή ΕΣΜΗΕ σημαντικά περισσότερο (είτε αποκλίνει για σημαντικό χρονικό διάστημα εκτός χρονοδιαγράμματος) σε σχέση με την αναγγελία του Διαχειριστή, τότε η χρονική διαφορά που προκύπτει και στην οποία εκτείνεται το συμβάν Μη Διαθεσιμότητας, καταγράφεται κατά τους υπολογισμούς του δείκτη Διαθεσιμότητας ως ξεχωριστό συμβάν Μη Διαθεσιμότητας και κατανέμεται στην αιτία «Unplanned - Σφάλμα/Ανωμαλία/Βλάβη».

Π.1.10 Αναφέρονται οι ακόλουθες διευκρινιστικές οδηγίες σχετικά με τον υπολογισμό, καθώς και τον χρόνο έναρξης και λήξης της Μη Διαθεσιμότητας:

Α. Εάν η μη διαθεσιμότητα ενός στοιχείου μμεταφοράς οδηγεί σε μη διαθεσιμότητα και άλλων στοιχείων μεταφοράς τότε δηλώνεται μη διαθεσιμότητα για το σύνολο των στοιχείων μεταφοράς (ομάδα στοιχείων μεταφοράς) που δεν είναι διαθέσιμα.
Β. Η χρονική στιγμή (ημέρα και ώρα) έναρξης διακοπής λειτουργίας είναι η χρονική στιγμή ανοίγματος του τελευταίου διακόπτη που αποκόπτει την τάση στο στοιχείο του Συστήματος. Η χρονική στιγμή λήξης διακοπής λειτουργίας (ημέρα και ώρα) είναι η χρονική στιγμή κλεισίματος του τελευταίου διακόπτη που επαναφέρει την τάση στο στοιχείο του Συστήματος.

Π.1.11. Ο Διαχειριστής του Συστήματος περιλαμβάνει στο παράρτημα της ετήσιας έκθεσης αναλυτικά στοιχεία με τις καταγεγραμμένες περιπτώσεις μη διαθεσιμότητας στοιχείων μεταφοράς για χρονική διάρκεια μεγαλύτερη των τριών λεπτών (t>3min), όπου παρέχονται οι ακόλουθες πληροφορίες:

Α. Ταυτότητα στοιχείου μεταφοράς που έχει τεθεί σε μη διαθεσιμότητα,
Β. Χρονική στιγμή έναρξης και λήξης της μη διαθεσιμότητας (Ημερομηνία και ώρα),
Γ. Γεωγραφική περιοχή, εμπλεκόμενοι υποσταθμοί ή τμήμα της ΓΜ όπου σημειώθηκε το Σφάλμα ή προγραμματίστηκαν εργασίες.
Δ. Τεχνικά εφικτή περιγραφή συμβάντος και αιτίας.
Ε. Στοιχεία για τις περιπτώσεις όπου προγραμματισμένα Συμβάντα Μη Διαθεσιμότητας παρέκκλιναν σημαντικά από το ανακοινωθέν χρονοδιάγραμμα,
ΣΤ. Διάκριση της μη διαθεσιμότητας σε σχέση με τις αιτίες κατανομής της παραγράφου Π.1.7,
Ζ. Ταυτότητα στοιχείου μεταφοράς το οποίο είναι υπεύθυνο για την μη διαθεσιμότητα (για την περίπτωση μη διαθεσιμότητας ομάδας στοιχείων μεταφοράς).

Η ετήσια έκθεση απόδοσης λειτουργίας του ΕΣΜΗΕ υποβάλλεται στη ΡΑΕ συνοδευόμενη από αναλυτικό αρχείο σε επεξεργάσιμη μορφή το οποίο περιλαμβάνει όλα τα παραπάνω στοιχεία, όπως και τυχόν επιπρόσθετα στοιχεία που κρίνει η ΡΑΕ σκόπιμο να συμπεριληφθούν.